Trong khoa học Kinh tế, nguyên lý cơ bản nhất là "tối ưu hóa nguồn lực khan hiếm". Thế nhưng, với Nghệ sĩ Nhiếp ảnh (NSNA) Lý Phú Tại, có một thứ nguồn lực không bao giờ chịu tuân theo các biểu đồ cung - cầu: Cảm xúc. Đó là lý do cách đây hơn 10 năm, một tay máy trẻ đã quyết định gấp lại những bảng cân đối kế toán, rẽ ngang vào thế giới của dải nhạy sáng để đi tìm "cái hồn" cho vạn vật.

Gia nhập Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam (VAPA) năm 2023 với tước hiệu danh giá A.VAPA (Nghệ sĩ Nhiếp ảnh xuất sắc), Lý Phú Tại là đại diện tiêu biểu cho thế hệ những tay máy đi lên từ thực học, đi sâu bằng tĩnh tâm và bứt phá bằng tư duy thị giác khác biệt.

1. Cú rẽ ngang từ con số đến thước ngắm

Tốt nghiệp đại học chuyên ngành Kinh tế, Lý Phú Tại từng đứng trước một lộ trình sự nghiệp rành mạch như bao người trẻ sinh năm 1988 khác. Thế nhưng, tiếng click giòn tan của màn trập máy ảnh đã gõ một nhịp hoàn toàn khác vào cuộc đời anh.

Khởi đầu bằng nhiếp ảnh thương mại để lấy "nghề nuôi nghiệp", anh có 10 năm trui rèn kỹ thuật phòng studio, nắm vững các quy tắc quang học trước khi chính thức bước vào con đường sáng tác ảnh nghệ thuật từ năm 2015. Sự kết hợp giữa tư duy rành mạch, logic của một người học Kinh tế và trái tim nhạy cảm của một nghệ sĩ đã tạo nên một Lý Phú Tại rất riêng: Không chụp ảnh theo bản năng mù quáng, nhưng tuyệt đối không tính toán sự rung động.

2. Triết lý "vắt kiệt cảm xúc" trước khi gạt cò màn trập

Khi được hỏi về tuyên ngôn nghệ thuật của mình, NSNA Lý Phú Tại chia sẻ một nguyên tắc mang tính cốt lõi:

“Phải cảm nhận được cảm xúc trước khi bấm máy, trau dồi kỹ thuật liên tục để có tư duy ảnh tốt và dễ phát hiện được cái đẹp xung quanh. Ảnh chỉ có giá trị khi nội dung có hồn và kỹ thuật tốt, kỹ thuật diễn giải bằng hình ảnh”.

Với anh, chiếc máy ảnh không phải là một cỗ máy ghi hình vô hồn, mà là một chiếc "máy dịch thuật". Nó dịch tiếng thở dài của người lao động, dịch nụ cười giòn của em thơ, dịch sự vĩ đại của một giọt sương sớm thành ngôn ngữ không lời của thị giác. Nếu người cầm máy bấm cò chỉ vì thấy "cảnh này đẹp đấy" mà không thấy tim mình hẫng đi một nhịp, bức ảnh ra đời rốt cục chỉ là một tấm bưu thiếp sạch sẽ nhưng vô cảm.

3. Ba mảng màu định hình một tước hiệu

Không tự nhốt mình vào một tháp ngà đề tài, dải sáng tác của Lý Phú Tại trải rộng qua 3 mảng lớn:

1. Chân dung & Đời thường (Life/Portrait): Nơi anh lưu giữ hơi ấm nhân sinh. Đó là ánh sáng hạnh phúc lấp lánh trong tác phẩm “Gia đình”, là nụ cười trong veo của tuổi ô mai trong “Tan trường”.

2. Nhịp điệu văn hóa: Là tác phẩm “Nhà vô địch trong chiều tập ghe Ngo” — nơi bắp tay cuồn cuộn và bọt nước trắng xóa của các chàng trai Khmer Sóc Trăng biến thành một bản anh hùng ca về nghị lực.

3. Thế giới vĩ mô (Macro): Nơi Lý Phú Tại cúi sát rạp xuống mặt đất để trao cho những sinh vật nhỏ bé nhất (côn trùng, nụ hoa) một quyền uy lộng lẫy về mặt hình thể.

Lời kết:

Hành trình từ một Cử nhân Kinh tế đến chủ nhân Huy chương Vàng ISF quốc tế của Lý Phú Tại chứng minh rằng: Nghệ thuật chưa bao giờ có "kẻ ngoại đạo", chỉ có những người chưa tìm đúng chiếc chìa khóa để mở cửa lòng mình. Và với A.VAPA Lý Phú Tại, chiếc chìa khóa ấy luôn nằm ở ngón trỏ phải — nơi được kết nối thẳng tới trái tim.